دکتر محمد غلامشاهیMohammad Gholamshahi, MD
مراقبت از پورت و PICC

مراقبت از پورت و PICC

Port & PICC care

به زبان ساده

  • پورت و PICC؛ راه دسترسی وریدی برای درمان
  • پورت زیرپوستی؛ متفاوت از لوله‌ای که از بازو وارد رگ می‌شود
  • کاربرد در بعضی درمان‌های طولانی یا دسترسی وریدی دشوار
  • نیاز به مراقبتِ اختصاصیِ نوع وسیله و مرکز
معنی اصطلاحات این بخش
PICC
لولهٔ وریدی بلند با ورود از بازو برای دسترسی به رگ مرکزی

In plain language

  • A port sits under the skin and connects by catheter to a large vein.
  • A PICC enters through an arm vein and extends to a central vein.
  • Both can be used for medicines or blood draws.

قدم‌های عملی

  • مراقبت محل و پانسمان طبق آموزش
  • تمیز و خشک نگه‌داشتن محلِ لازم
  • ثبت زمان مراجعه و شست‌وشوی مسیر
  • بررسی روزانهٔ درد، قرمزی، ترشح یا تورم جدید
  • رعایت زمانِ تعویض پانسمان و مراجعهٔ برنامه‌ریزی‌شده
  • حفاظت از وسیله هنگام استحمام طبق دستور تیم

Practical steps

  • Record the device type, dressing and flushing schedule, and center contact.
  • Keep the area clean and dry as instructed and wash hands before handling.

نکته‌های مهم

  • عدم دست‌کاری مسیر بدون آموزش
  • تماس فوری در تب، قرمزی، درد یا تورم اندام
  • پرهیز از شست‌وشو یا تزریق بدون آموزش و صلاحیت
  • گزارش شکستگی، جابه‌جایی یا نشت مایع
  • تب یا تورم دست و گردن؛ نیازمند بررسی سریع

Important points

  • Never force-flush a blocked line or push a displaced device back.
  • Report leakage, infusion pain, redness, fever or arm swelling.
جزئیات بیشترFurther detail

توضیح تکمیلی: Port و PICC چه هستند؟

What are ports and PICCs?

  • Port زیر پوست قرار می‌گیرد و از طریق کاتتر به یک ورید بزرگ متصل است.
  • PICC از ورید بازو وارد می‌شود و تا یک ورید مرکزی ادامه پیدا می‌کند.
  • هر دو می‌توانند برای دارو یا خون‌گیری استفاده شوند.
  • A port sits under the skin and connects by catheter to a large vein.
  • A PICC enters through an arm vein and extends to a central vein.
  • Both can be used for medicines or blood draws.

توضیح تکمیلی: برای چه کسی و چه زمانی؟

Who is this for?

  • این راهنما برای بیمار و همراهی است که در طول درمان باید خطر عفونت یا مشکل مسیر وریدی را زود بشناسند و مسیر تماس با تیم را بدانند.
  • This guide helps patients and caregivers recognize infection or line problems during treatment and know how to reach the care team.

توضیح تکمیلی: قدم عملی شما

Your practical next step

  1. نوع وسیله، برنامه پانسمان و شست‌وشو و شماره تماس مرکز را یادداشت کنید.
  2. ناحیه را طبق آموزش خشک و تمیز نگه دارید و پیش از لمس دست‌ها را بشویید.
  1. Record the device type, dressing and flushing schedule, and center contact.
  2. Keep the area clean and dry as instructed and wash hands before handling.

توضیح تکمیلی: از این کارها پرهیز کنید

What to avoid

  • مسیر بسته را با فشار شست‌وشو ندهید و وسیله جابه‌جا شده را عقب نرانید.
  • نشتی، درد تزریق، قرمزی، تب یا تورم بازو باید گزارش شود.
  • Never force-flush a blocked line or push a displaced device back.
  • Report leakage, infusion pain, redness, fever or arm swelling.

توضیح تکمیلی: چه زمانی کمک بگیریم؟

When to ask for help

  • تب یا لرز در طول درمان، ترشح یا درد مسیر وریدی و تورم تازه بازو را فوری گزارش کنید.
  • تنگی نفس ناگهانی، گیجی یا بدحالی شدید نیاز به ارزیابی اورژانسی دارد.
  • Immediately report fever or chills during treatment, line drainage or pain, and new arm swelling.
  • Sudden breathlessness, confusion or severe illness needs emergency assessment.

مراقبت روزمره

Routine care

  • پانسمان، دسترسی با سوزن، شست‌وشو و زمان تعویض تجهیزات باید طبق دستور تیم درمان انجام شود.
  • وسیله را خودسرانه دستکاری نکنید و درباره دوش گرفتن، ورزش و محدودیت‌های اختصاصی سؤال کنید.
  • Dressings, needle access, flushing and equipment changes should follow the care team’s instructions.
  • Do not manipulate the device yourself, and ask about showering, exercise and device-specific restrictions.

علائم هشدار

Warning signs

  • تب، قرمزی، درد، ترشح یا تورم اطراف مسیر کاتتر باید سریع گزارش شود.
  • تورم یک‌طرفه دست یا گردن، درد قفسه سینه یا تنگی نفس نیز می‌تواند نیاز به ارزیابی فوری داشته باشد.
  • Fever, redness, pain, drainage or swelling around the catheter should be reported promptly.
  • One-sided arm or neck swelling, chest pain or shortness of breath may also require urgent evaluation.

نوع وسیله، مراقبت را تغییر می‌دهد

Device type changes care

  • پورت زیرپوستی و PICC یکسان نیستند.
  • نوع پانسمان، زمان تعویض و برنامهٔ شست‌وشو باید مطابق وسیله و دستور مرکز باشد؛ دست‌کاری مسیر بدون آموزش، خطر عفونت و خرابی را بالا می‌برد.
  • An implanted port and a PICC are different devices.
  • Dressing and flushing schedules must follow the device and center’s instructions; untrained manipulation increases infection and damage risk.

تشخیص زودهنگام مشکل

Recognizing a problem early

  • تغییر طول قسمت بیرونی PICC، نشتی، درد هنگام تزریق یا مقاومت تازه در مسیر نیاز به بررسی دارد.
  • تا روشن‌شدن علت از استفادهٔ خودسرانه پرهیز کنید و گزارش دقیق تغییر را به تیم بدهید.
  • A change in external PICC length, leakage, infusion pain or new resistance needs assessment.
  • Avoid unsupervised use until the cause is clarified and describe the change to the team.

سؤال‌های رایجCommon questions

روی محل خیس‌شده پانسمان تازه بگذارم؟What if the dressing becomes wet?

پانسمان خیس، شل یا آلوده باید طبق آموزش تیم تعویض شود؛ آن را تا مراجعهٔ بعدی رها نکنید.

A wet, loose or dirty dressing needs changing according to team instructions; do not leave it until the next visit.

اگر مسیر بسته شد خودم شست‌وشو بدهم؟Should I force-flush a blocked line?

خیر؛ شست‌وشوی پرفشار می‌تواند آسیب ایجاد کند. استفاده را متوقف و با تیم تماس بگیرید.

No. Forceful flushing can cause harm. Stop using the line and contact the team.

ورم بازو یا گردن مهم است؟Does arm or neck swelling matter?

بله؛ ورم تازه، درد، قرمزی یا تنگی نفس ممکن است به بررسی عفونت یا لخته نیاز داشته باشد.

Yes. New swelling, pain, redness or breathlessness may require assessment for infection or a clot.

شنا یا حمام با کاتتر مجاز است؟Can I swim or bathe with a catheter?

نوع وسیله و وضعیت زخم تعیین‌کننده است؛ PICC و پانسمان نباید در آب غوطه‌ور شوند. دستور اختصاصی مرکز را رعایت کنید.

Advice depends on the device and wound. A PICC and its dressing should not be submerged. Follow the clinic’s device-specific instructions.

مشاوره و نوبت‌دهیAppointments