توضیح تکمیلی: تومورهای جامد و بدخیمی‌های خونی
Solid tumors and hematologic malignancies
- یک تقسیم‌بندی آموزشی مفید، جدا کردن تومورهای جامد از بدخیمی‌های خونی است.
- بیشتر کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها به شکل یک توده بافتی دیده می‌شوند.
- لوسمی‌ها معمولاً از خون و مغز استخوان منشأ می‌گیرند و لزوماً یک توده جامد منفرد نمی‌سازند.
- لنفوم‌ها از سیستم لنفاوی منشأ می‌گیرند و می‌توانند به شکل توده‌های گره لنفاوی یا درگیری اندام‌ها دیده شوند؛ بنابراین این مرزبندی همیشه کاملاً سیاه و سفید نیست.
- A useful teaching distinction is between solid tumors and blood cancers.
- Leukemias usually arise in blood-forming tissues and often do not form a single solid mass, while lymphomas are lymphoid malignancies that can present as masses.
توضیح تکمیلی: برای چه کسی و چه زمانی؟
Who is this for?
- این راهنما برای کسی است که در حال بررسی یک یافته، گزارش یا تشخیص است؛ توضیحات آن کمک می‌کند سوال‌های دقیق‌تری برای ویزیت آماده کند.
- This guide is for someone reviewing a finding, report or diagnosis and preparing clear questions for the consultation.
توضیح تکمیلی: قدم عملی شما
Your practical next step
- نام کامل گزارش پاتولوژی و محل شروع بیماری را پیدا کنید و از پزشک بخواهید زیرگروه را توضیح دهد.
- برای خواندن مطالب بعدی از همان نام استفاده کنید.
- Find the full pathology diagnosis and original site, and ask about the subtype.
- Use that exact diagnosis when reading further.
توضیح تکمیلی: از این کارها پرهیز کنید
What to avoid
- دو نفر با سرطان یک عضو ممکن است درمان متفاوت داشته باشند.
- درمان را از روی نام عضو یا تجربه آشنا انتخاب نکنید.
- People with cancer in the same organ may need different care.
- Do not choose treatment from the organ name or an acquaintance’s experience.
توضیح تکمیلی: چه زمانی کمک بگیریم؟
When to ask for help
- اگر نتیجه‌ای هنوز بررسی نشده، علامتی ماندگار است یا زمان قدم بعدی مشخص نیست، با پزشک یا مرکز درخواست‌کننده تماس بگیرید.
- خونریزی شدید، تنگی نفس ناگهانی یا کاهش هوشیاری نیاز به ارزیابی فوری دارد.
- Contact the requesting clinician for an unreviewed result, persistent symptom or unclear next step.
- Severe bleeding, sudden breathlessness or impaired consciousness needs emergency assessment.
کارسینوم، سارکوم، لوسمی، لنفوم و میلوما یعنی چه؟
Carcinoma, sarcoma, leukemia, lymphoma and myeloma
- کارسینوم‌ها از سلول‌های پوششی و اپی‌تلیال شروع می‌شوند و بسیاری از سرطان‌های شایع بزرگسالان در این گروه‌اند.
- سارکوم‌ها از بافت‌های همبند مانند استخوان، عضله یا بافت نرم منشأ می‌گیرند.
- لوسمی‌ها عمدتاً بیماری‌های مغز استخوان و سلول‌های خونی‌اند.
- لنفوم‌ها از لنفوسیت‌ها و بافت لنفاوی شروع می‌شوند و میلوما بدخیمی سلول‌های پلاسماست.
- Carcinomas start in epithelial cells, including many common adult cancers.
- Sarcomas arise from connective tissues such as bone, muscle and soft tissue.
- Leukaemias mainly affect bone marrow and blood cells.
- Lymphomas start in lymphocytes and lymphatic tissue, while myeloma is a cancer of plasma cells.
دو سرطان در یک عضو هم می‌توانند متفاوت باشند
Cancers in the same organ can still be different
- مثلاً در ریه، NSCLC و SCLC دو گروه مهم با رفتار و درمان متفاوت‌اند.
- در پستان، وضعیت ER، PR و HER2 می‌تواند مسیر درمان را عوض کند.
- در سرطان کولورکتال، ویژگی‌های مولکولی مانند RAS، BRAF یا MSI در بعضی مراحل تصمیم‌ساز می‌شوند.
- بنابراین «نوع سرطان» فقط نام عضو نیست.
- Cancers in the same organ can differ.
- NSCLC and SCLC are major lung-cancer groups with different behaviour and treatment.
- In breast cancer, ER, PR and HER2 status guide care.
- In colorectal cancer, markers such as RAS, BRAF and MSI inform decisions in particular settings.
- Cancer type therefore means more than the organ name.
Stage، Grade و Biomarker جزو نام سرطان نیستند، اما آن را کامل می‌کنند
Stage, grade and biomarkers complete the picture
- Stage وسعت بیماری را توصیف می‌کند؛ Grade درباره ظاهر و رفتار بافتی تومور اطلاعات می‌دهد؛ و Biomarker می‌تواند زیرگروه زیستی یا احتمال پاسخ به یک درمان را مشخص کند.
- تصمیم درمانی معمولاً حاصل ترکیب همه این لایه‌هاست.
- Stage describes disease extent, grade describes microscopic tumor features, and biomarkers may identify a biological subtype or the likelihood of benefit from a treatment.
- Treatment decisions usually combine these different layers of information.
وقتی گزارش پاتولوژی را می‌خوانید دنبال چه باشید؟
What matters in a pathology report?
- محل و نوع بافت، Histology، Grade، وضعیت حاشیه‌ها یا غدد لنفاوی در صورت مرتبط بودن، و تست‌های IHC یا مولکولی از عناصر مهم‌اند.
- جزئیات مورد نیاز برای هر سرطان متفاوت است.
- Important elements include the tissue site and histology, grade, relevant surgical margins or lymph nodes, and immunohistochemical or molecular results.
- The details needed differ by cancer type.
از کجا وارد راهنمای بیماری‌محور شوم؟
Where should I start?
- اگر نام بیماری مشخص است، بهتر است وارد راهنمای همان سرطان شوید.
- فعلاً راهنماهای سرطان پستان، ریه، کولورکتال و سرطان‌های خون در سایت فعال‌اند و به‌مرور گسترش پیدا می‌کنند.
- سرطان پستان · سرطان ریه · سرطان کولورکتال · سرطان‌های خون
- If your diagnosis is known, start with the guide for that specific cancer.
- The website contains individual guides for common solid cancers and blood disorders, so you can focus on the information relevant to your condition.
