توضیح تکمیلی: سرطان پستان چیست؟
Understanding breast cancer
- سرطان پستان از رشد کنترل‌نشده سلول‌های پستان ایجاد می‌شود؛ بیشتر موارد از مجاری یا لوبول‌های تولیدکننده شیر آغاز می‌شوند.
- نوع بافتی، گیرنده‌های هورمونی و HER2 (پروتئینی که به رشد سلول کمک می‌کند؛ مقدار زیاد آن در بعضی سرطان‌ها درمان‌های ویژه‌ای را مطرح می‌کند) مشخص می‌کنند بیماری چگونه درمان شود.
- Breast cancer starts when breast cells grow uncontrollably, usually in ducts or milk-producing lobules.
- Histology, hormone receptors and HER2 (a growth-related protein; high levels in some cancers can point to specific treatments) help define the disease and its treatment.
توضیح تکمیلی: جایگاه و اهمیت
Why it matters
- شایع‌ترین سرطان زنان در جهان و از مهم‌ترین سرطان‌ها در ایران است.
- تشخیص زودهنگام و درمان متناسب با زیرنوع، نقش مهمی در نتیجه درمان دارند.
- موارد جدید در ۲۰۲۴: ایران ۲۱٬۳۰۴؛ جهان ۲٬۴۳۴٬۰۸۷.
- The most common cancer in women worldwide and a major cancer in Iran.
- Early diagnosis and subtype-guided treatment are central to better outcomes.
- New cases in 2024: Iran 21,304; worldwide 2,434,087.
توضیح تکمیلی: علائم و نشانه‌ها
Signs and symptoms
- توده تازه پستان یا زیر بغل
- فرورفتگی پوست، تغییر نوک پستان یا ترشح خونی
- این تغییرها اغلب علت خوش‌خیم دارند؛ سرطان اولیه هم ممکن است بی‌علامت باشد.
- New breast or armpit lump
- Skin dimpling, nipple change or bloody discharge
- Benign causes are common; early cancer may also have no symptoms.
توضیح تکمیلی: عوامل خطر و علت‌ها
Risk factors and causes
- افزایش سن، سابقه خانوادگی و تغییرات ارثی مانند BRCA1/2
- پرتودرمانی قبلی قفسه سینه یا برخی مواجهه‌های هورمونی
- فعالیت بدنی، وزن سالم و پرهیز از الکل به کاهش خطر کمک می‌کنند.
- Older age, family history and inherited variants such as BRCA1/2
- Prior chest radiation or certain hormonal exposures
- Activity, a healthy weight and avoiding alcohol help lower risk.
توضیح تکمیلی: روش‌های تشخیص
Diagnostic assessment
- ماموگرافی و سونوگرافی بر اساس سن و شرایط بیمار استفاده می‌شوند و تشخیص قطعی با نمونه‌برداری است.
- پاتولوژی باید نوع تومور، درجه بافتی و ER (گیرندهٔ استروژن؛ وجود آن می‌تواند انتخاب درمان هورمونی را مطرح کند)/PR (گیرندهٔ پروژسترون؛ همراه گیرندهٔ استروژن در انتخاب درمان بررسی می‌شود)/HER2 را مشخص کند؛ در بعضی بیماران تست ژنومی نیز به تصمیم درباره شیمی‌درمانی کمک می‌کند.
- ER و PR گیرنده‌های هورمونی و HER2 یک پروتئین سطح سلول است؛ این نتایج به انتخاب داروی مناسب کمک می‌کنند.
- Mammography and ultrasound are used as appropriate, with biopsy for confirmation.
- Pathology should report tumor type, grade and ER (the oestrogen receptor; its presence can guide hormone therapy)/PR (the progesterone receptor, assessed with oestrogen receptor to guide treatment)/HER2; genomic assays can help selected chemotherapy decisions.
توضیح تکمیلی: مرحله‌بندی سرطان
Cancer staging
- مرحله‌بندی TNM (روش توصیف اندازه و گسترش تومور، درگیری غدد لنفاوی و پخش‌شدن به بخش‌های دور بدن) اندازه تومور، غدد لنفاوی و انتشار دوردست را در نظر می‌گیرد.
- در سرطان پستان درجه بافتی و بیومارکرها (نشانه‌ای در بافت یا خون که می‌تواند دربارهٔ ویژگی بیماری یا انتخاب درمان اطلاعات بدهد) نیز در مرحله بیماری پیش‌آگهی و انتخاب درمان اهمیت دارند.
- TNM (a system describing tumor size and local spread, lymph-node involvement and distant spread) staging considers tumor size, regional nodes and distant spread.
- Grade and biomarkers also contribute to prognostic staging and treatment planning.
توضیح تکمیلی: درمان
Treatment
- درمان می‌تواند شامل جراحی حفظ پستان یا ماستکتومی، پرتودرمانی، درمان هورمونی، شیمی‌درمانی، درمان ضد HER2 و در شرایط مشخص درمان‌های هدفمند یا ایمنی‌درمانی باشد.
- ترتیب درمان به مرحله بیماری و زیرگروه زیستی بستگی دارد و گاهی درمان قبل از جراحی شروع می‌شود.
- Treatment may include breast-conserving surgery or mastectomy, radiation, endocrine therapy, chemotherapy, HER2-directed therapy and selected targeted or immune therapy.
- Sequence depends on stage and biology, and may begin before surgery.
پیگیری و پیش‌آگهی
Prognosis and follow-up
- بیماری موضعی معمولاً پیش‌آگهی بسیار بهتری از بیماری متاستاتیک دارد.
- پس از درمان، پیگیری بر شرح حال و معاینه، تصویربرداری پستان باقی‌مانده و کنترل عوارضی مانند لنف‌ادم، مشکلات استخوان و عوارض درمان متمرکز است.
- Localized disease generally has a much better outlook than metastatic disease.
- Follow-up focuses on history and examination, imaging of remaining breast tissue and management of late effects such as lymphedema and bone health.
کارهای مهم برای بیمار
Practical next steps
- گزارش پاتولوژی، ER/PR/HER2، stage و هدف درمان را دقیق بدانید و درباره نیاز به تست ژنتیک، حفظ باروری و برنامه پیگیری سؤال کنید.
- Know the pathology, ER/PR/HER2 status, stage and treatment goal, and ask about genetic testing, fertility preservation and follow-up.
